Zijn Pokémon-kaarten een goede investering?

Je ziet het overal voorbijkomen. Kaarten die voor duizenden euro's van eigenaar wisselen, sealed boxen die jaren later het dubbele opbrengen en video's met titels over hoe je rijk wordt van karton. Tegelijk hoor je verhalen van mensen die een kast vol producten hebben staan die niets meer waard zijn dan wat ze ervoor betaalden.

Dus: kun je met Pokémon-kaarten geld verdienen? Het eerlijke antwoord is dat het kan, maar dat de cijfers die je tegenkomt iets anders meten dan jij thuis in de kast hebt staan.

Wat de cijfers zeggen

Er is één cijfer dat je overal terugziet. Dat is bovendien goed onderbouwd. Volgens data van Card Ladder, gerapporteerd door Fortune, steeg de gemiddelde Pokémon-kaart over 20 jaar met 3.261 procent. De S&P 500, de bekendste Amerikaanse aandelenindex, kwam over diezelfde periode uit op 421 procent.

Dat is bijna acht keer zoveel. Als getal is dat indrukwekkend. Het verklaart ook waarom zoveel mensen kaarten inmiddels als belegging zien.

Daarnaast is de vraag structureel gegroeid. De kinderen van de jaren negentig zijn volwassen en hebben geld te besteden. Daar komt bij dat het merk inmiddels 30 jaar bestaat. Dat zorgt voor een bodem onder de markt die er in de jaren negentig niet was.

Wat die cijfers niet vertellen

Hier begint het verhaal dat je in de meeste video's niet hoort.

Zo'n index meet niet jouw kaarten

De cijfers komen uit verkopen van gegradede kaarten in topconditie, vooral zeldzame kaarten uit een tijd waarin er een fractie werd gedrukt van wat er nu van de persen komt. Het gemiddelde pakje dat je vandaag in de winkel koopt, zit daar niet in.

Fortune zet er zelf een kanttekening bij

Kaarten moeten zeldzaam zijn en in perfecte staat om echt winst op te leveren. Dat zijn twee voorwaarden waar het overgrote deel van wat er in omloop is niet aan voldoet.

Een gemiddelde verbergt de verliezers

Wat je terugziet in zo'n index zijn de kaarten die schaars bleven en gewild werden. De honderden miljoenen kaarten die in bulkdozen belandden tellen nauwelijks mee, terwijl ze wel gekocht zijn.

Een verzamelmarkt is geen aandelenindex

Bij een aandeel koop je een aandeel in een bedrijf dat winst maakt. Bij een kaart koop je iets waarvan de waarde volledig afhangt van wat iemand anders er morgen voor wil betalen.

Wat de waarde van een kaart bepaalt

Vier dingen, in ongeveer deze volgorde van belang.

Schaarste

Zolang een set gedrukt wordt, komt er aanbod bij. Pas als een set out of print gaat, kan het aanbod alleen nog kleiner worden. Dat is de belangrijkste motor onder prijsstijgingen van oudere producten.

Welke Pokémon erop staat

Charizard, Pikachu en de Eeveelutions doen het structureel beter dan even zeldzame kaarten van Pokémon waar niemand naar zoekt. Populariteit weegt zwaarder dan zeldzaamheid.

Conditie

Bij dure kaarten is dit het verschil tussen een leuke prijs en een hele andere prijs. Een hoog cijfer bij grading kan de waarde flink opdrijven, maar een kaart die er met het blote oog prima uitziet haalt dat cijfer lang niet altijd.

De illustratie

Bij moderne kaarten is dit onderschat. Kaarten die mensen mooi vinden, zoals de special illustration rares, worden gewilder dan kaarten die alleen technisch zeldzaam zijn.

De kosten die je meestal vergeet

Wie rendement berekent op basis van aankoopprijs en verkoopprijs, vergeet een flink deel van het plaatje.

Grading

Kost geld per kaart, plus verzending heen en terug. Daarnaast duurt het weken tot maanden. Bij een kaart van een paar tientjes verdien je dat vaak niet terug. Wat het precies kost en hoe je het vanuit Nederland aanpakt, staat in Pokémon kaarten laten graden.

Bewaren

Sleeves, toploaders, binders en voor sealed producten eventueel een acryl case. Daarnaast kost het ruimte. Ook ruimte is geld waard.

Verkopen

Op elk platform betaal je verkoopkosten. Verzenden van iets kwetsbaars en waardevols doe je bovendien verzekerd. Verkoop je alles in één keer aan een winkel of een handelaar op een beurs, dan krijg je meestal 70 tot 80 procent van de marktwaarde. Die korting is de prijs voor het gemak, want zelf verkopen kost je tijd en moeite.

Stilstaand geld

Dit is de grootste en de minst zichtbare. Een doos van 150 euro die vijf jaar in de kast staat, is vijf jaar lang 150 euro die je nergens anders voor kon gebruiken.

De risico's

Tegenover de kans op waardestijging staan vijf dingen die het mis kunnen laten gaan.

Reprints

Zolang een product nog gemaakt wordt, kan er zomaar een nieuwe golf voorraad binnenkomen. Meer aanbod betekent een lagere prijs, dus precies het tegenovergestelde van wat je hoopte.

Dat overkwam ook de Van Gogh Pikachu, die fors zakte toen de kaart alsnog bij Nederlandse winkels kwam te liggen. Inmiddels staat hij weer een stuk hoger.

Correcties

De markt beweegt in golven. Na een periode van sterke stijgingen volgt vrijwel altijd een periode waarin prijzen terugzakken. De mensen die op het hoogtepunt kochten, zitten er dan jaren aan vast.

Er zit ook een seizoenspatroon in. In de zomer liggen prijzen meestal wat lager dan rond de feestdagen, wanneer iedereen tegelijk cadeaus zoekt. Reken er niet blind op, maar het scheelt soms wanneer je koopt of verkoopt.

Conditie en opslag

Zonlicht, vocht en een doos onderop de stapel doen meer schade dan je denkt. Bij sealed producten telt de staat van de verpakking mee.

Vervalsingen en resealed producten

Hoe hoger de prijzen, hoe aantrekkelijker het wordt om iets na te maken of een pack opnieuw dicht te maken. Bij dure aankopen is de herkomst net zo belangrijk als het product zelf.

Verkopen kost tijd

Een kaart is geen aandeel dat je met één klik van de hand doet. Je moet een koper vinden die jouw prijs wil betalen. Bij dure kaarten kan dat maanden duren.

Wat in de praktijk redelijk uitpakt

Als je er toch met een schuin oog naar waarde wilt kijken, zijn dit de verstandigste vuistregels.

Koop tegen een normale prijs

Dit is verreweg het belangrijkste. Wie bij een release de hoofdprijs betaalt, begint met een achterstand die zich vrijwel nooit meer goedmaakt. Met een alert op Dropdex weet je wanneer een product op voorraad komt bij een van de winkels die we volgen, inclusief de prijs op dat moment, zodat je niet hoeft mee te betalen aan de hype.

Kijk naar sets die out of print zijn

Daar kan het aanbod alleen nog kleiner worden. Bij een set die nu in de winkel ligt, geldt dat niet.

Ga voor kwaliteit boven aantal

Eén gewilde kaart in goede staat doet het doorgaans beter dan 10 willekeurige producten.

Spreid niet je hele budget

Wat je in kaarten stopt, kun je ondertussen nergens anders voor gebruiken. Zorg dat het geld is dat je kunt missen.

Waar het op neerkomt

Kaarten kunnen in waarde stijgen. Bij schaars materiaal in goede staat gebeurt dat ook echt. Alleen zijn de spectaculaire cijfers die je overal ziet gebaseerd op zeldzame kaarten uit een andere tijd, in een conditie die je zelden treft. Voor het gemiddelde moderne product is de kans op een fors rendement klein.

De verstandigste houding is dan ook om het om te draaien. Koop wat je mooi vindt, tegen een prijs die klopt. Een binder die je met plezier doorbladert en een doos die je ooit opentrekt met vrienden leveren je iets op dat geen index bijhoudt.

Wordt het later meer waard, dan is dat mooi meegenomen. Gebeurt dat niet, dan heb je nog steeds waar je het voor deed.

Dit artikel is geen financieel advies. Wat je met je geld doet, blijft je eigen afweging.