De Van Gogh Pikachu is de bekendste Pokémon-kaart die Nederland ooit heeft voortgebracht. Niet omdat hij zo zeldzaam is of zo mooi, maar omdat hij binnen twee weken uit een museum moest worden weggehaald.
Wat begon als een vrolijke samenwerking tussen het Van Gogh Museum en Pokémon, eindigde in beelden van mensen die de museumwinkel bestormden. Dit is hoe dat ging.
Wat voor kaart is het?
De kaart heet officieel Pikachu with Grey Felt Hat en draagt promonummer SVP 085. Pikachu staat erop in de stijl van Van Goghs zelfportret met grijze vilthoed uit 1887, inclusief de hoed en de kenmerkende draaiende streken op de achtergrond. De illustratie is van Naoyo Kimura.
Ook de kaart zelf kreeg een knipoog mee. Pikachu heeft 60 HP en één aanval, Pika-Portrait, waarmee je een Pikachu uit je deck op je bank zet.
Het is een promokaart, dus hij komt niet uit gewone packs. Je kreeg hem in het museum na het voltooien van een speurtocht langs de werken.
De samenwerking
Het museum bestond in 2023 50 jaar. Ter gelegenheid daarvan maakten het Van Gogh Museum en The Pokémon Company samen een expositie die liep van 28 september 2023 tot 7 januari 2024.
Er hingen zes werken waarin Pokémon de plek innamen van de originele onderwerpen. Naast de expositie kwam er een lijn merchandise, van postkaarten en prints tot een Pikachu-knuffel. En dus die promokaart.
Op papier was het een geslaagd idee: kunst en Pokémon bij elkaar, met een knipoog naar het bekendste zelfportret van het museum.
Er verschenen video's online van groepen mensen die zich in de museumwinkel verdrongen en stapels merchandise meegristen. Mensen kwamen speciaal uit het buitenland naar Amsterdam voor die ene kaart. Binnen twee dagen was de complete collectie uitverkocht.
The Pokémon Company bood excuses aan en liet weten te zoeken naar andere manieren om fans aan de kaart te helpen. Ondertussen doken de eerste exemplaren op eBay op, met vraagprijzen die in de honderden dollars liepen.
Voor het museum was dit nieuw terrein. Een museum is ingericht op bezoekers die naar schilderijen komen kijken, niet op een toeloop van opkopers die binnen een uur de hele winkel willen leeghalen.
Het besluit
Op 13 oktober 2023 greep het museum in. De kaart werd definitief uit het museum gehaald, voor de rest van de samenwerking. De speurtocht bleef gewoon doorgaan, alleen zonder de Pikachu aan het eind.
In de verklaring op de eigen website noemde het museum de veiligheid van bezoekers en personeel als reden. Een kleine groep mensen had voor een onwenselijke situatie gezorgd. Het museum wilde dat bezoekers de expositie gewoon rustig konden bekijken.
Dat is opmerkelijk. Niet de voorraad raakte op en niet de samenwerking werd beëindigd, maar één kaart werd uit het museum gehaald omdat het anders niet veilig was. De rest van de collectie bleef gewoon te koop en de schilderijen bleven hangen tot januari.
Hoe je hem daarna alsnog kon krijgen
Het verhaal stopte daar niet. Dat wordt vaak vergeten.
The Pokémon Company bracht de kaart later alsnog uit via Pokémon Center in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Canada, bij bestellingen boven een bepaald bedrag. Voor de meeste Nederlanders was dat geen optie, want die webshops leveren niet hierheen.
Begin 2024 volgde de oplossing die wel voor Nederland bedoeld was. De kaart kwam bij deelnemende Nederlandse winkels te liggen. In de praktijk kwam dat neer op zaken als de Bruna en de Primera. Wie het wist, kon hem daar gewoon ophalen. Binnen onze community haalden verschillende mensen hun exemplaar bij een filiaal om de hoek, zonder gedrang en zonder opgeklopte prijs.
Precies dat zegt iets over hoe de hobby werkt. De mensen die in oktober honderden euro's betaalden, hadden een paar maanden geduld kunnen hebben.
Wat is de kaart waard?
Dat verschilt sterk en het beweegt mee met de markt, dus reken op ruwe orde van grootte.
In de weken na het incident vroegen verkopers op eBay grofweg tussen de 70 en 485 dollar, met de hoogste prijzen op het hoogtepunt van de aandacht. Nadat de kaart via Pokémon Center en Nederlandse winkels alsnog ruim beschikbaar kwam, zakten die prijzen flink.
Gegradede exemplaren in topconditie liggen nog altijd hoger dan losse kaarten, zoals bij elke gewilde promo. Wil je weten hoe dat soort waarde tot stand komt, dan gaan we daar dieper op in bij wat kaarten als investering opleveren.
Wat dit verhaal laat zien
Drie dingen, die nog steeds gelden.
Schaarste plus aandacht is een explosief mengsel
Eén kaart, één locatie en wereldwijde publiciteit. Dat trekt niet alleen fans aan.
De echte fans zijn de dupe
Bezoekers die voor de schilderijen kwamen, liepen tegen lege schappen en drukte aan. Dat is dezelfde dynamiek als bij elke release, alleen dan in een museum. Het is ook de reden dat elke drop binnen minuten uitverkocht is.
Een merk kan ingrijpen
Pokémon koos ervoor de kaart later alsnog breed uit te geven, in plaats van de schaarste te laten bestaan. Dat drukte de prijzen en zorgde ervoor dat gewone verzamelaars er alsnog aan kwamen. Niet elke fabrikant doet dat.
Van chaos naar de Bruna
De Van Gogh Pikachu blijft een bijzondere kaart, niet alleen om de illustratie. Het is de kaart die liet zien wat er gebeurt als een hobby botst met een plek die daar niet op is ingericht.
Het mooiste eraan is misschien wel hoe het afliep. Niet met een veiling of een recordprijs, maar met stapels kaarten bij de Bruna, waar iedereen er gewoon eentje kon ophalen.
Mis de volgende actie niet
Eenmalige uitgaven zijn zo weg. Krijg een melding zodra een product bij een Nederlandse of Belgische winkel op voorraad komt.
Een promokaart die officieel Pikachu with Grey Felt Hat heet, met promonummer SVP 085. Pikachu staat erop in de stijl van Van Goghs zelfportret met grijze vilthoed uit 1887. De kaart hoorde bij de samenwerking tussen het Van Gogh Museum en Pokémon in 2023.
Waarom haalde het Van Gogh Museum de kaart weg?
Vanwege de veiligheid van bezoekers en personeel. Vanaf de eerste dag kwamen er groepen opkopers op af die de museumwinkel leeghaalden, waardoor het museum op 13 oktober 2023 besloot de kaart voor de rest van de samenwerking niet meer uit te geven.
Kun je de Van Gogh Pikachu nog krijgen?
Niet meer bij het museum. De kaart kwam later wel beschikbaar via Pokémon Center in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Canada. Begin 2024 volgden deelnemende Nederlandse winkels. Tegenwoordig koop je hem vooral via een bekende, Cardmarket, Ebay of op een beurs.
Wat is de Van Gogh Pikachu waard?
Dat wisselt sterk. Vlak na het incident liepen vraagprijzen op eBay van ongeveer 70 tot 485 dollar. Toen de kaart alsnog ruim beschikbaar kwam, daalden die prijzen flink. Gegradede exemplaren in topconditie brengen het meest op.
Hoe lang liep de expositie?
Van 28 september 2023 tot 7 januari 2024. Er hingen zes werken waarin Pokémon de plek van de originele onderwerpen innamen, gemaakt voor het 50-jarig bestaan van het museum.
Can
Team Dropdex · Alakazam-fan
Als kind verzamelde ik al Pokémon-kaarten. Waar die kaarten van toen gebleven zijn, weet helaas niemand meer. Jaren later ben ik er, zoals velen, weer helemaal in gerold. Mijn focus ligt op Abra, Kadabra en Alakazam, in het Engels en het Japans. Mijn Engelse Abra's en Kadabra's zijn compleet, alleen een paar Alakazams ontbreken nog. Vandaar ook mijn alias: abracandabra. Verder vind ik het natuurlijk ook gewoon leuk om af en toe wat te rippen. Met Dropdex wil ik ervoor zorgen dat we allemaal ook echt iets te rippen hebben.
:quality(80))
:quality(80))
De Van Gogh Pikachu blijft een bijzondere kaart, niet alleen om de illustratie. Het is de kaart die liet zien wat er gebeurt als een hobby botst met een plek die daar niet op is ingericht.